The allegory of the moths

ENGLISH TRANSLATION

One night the moths gathered together, seeking the candle in their meeting place. They said: “Someone must go and bring us news of what we seek.” One moth flew to a distant palace and saw the candle’s light in its halls. It returned and opened the book of its journey, describing what little it had understood. But a wise voice among them said: “You know nothing of the candle.” Another crossed the threshold of light and hurled itself towards the flame. It flew within the radiance it desired; the candle prevailed, and the moth was overcome. It too returned, bearing fragments of secrets, and spoke of its meeting with the candle. “That is no true sign either,” said the voice. “What have you shown us beyond the first?” A third arose, growing ever more intoxicated, and danced into the very heart of the fire. It embraced the flame and mingled with it, gladly losing itself within the fire. When the fire seized it from head to foot, its body turned red like the flames. From afar, the voice saw that the candle had made the moth one with its light. “Only this moth has entered the heart of the matter. Who could know? Only this one knows.” The one who leaves no trace or knowledge of itself is the one among them who truly knows. Until you forget your body and your soul, how could you know the Beloved, even for a moment? Whoever offers you no more than a slender sign writes a hundred wounds in the blood of your soul. No breath is intimate with this mystery; there is room for no one in this place.

ORIGINAL PERSIAN

یک شبی پروانگان جمع آمدند در مضیفی طالب شمع آمدند جمله می‌گفتند می‌باید یکی کو خبر آرد ز مطلوب اندکی شد یکی پروانه تا قصری ز دور در فضاء قصر یافت از شمع نور بازگشت و دفتر خود بازکرد وصف او بر قدر فهم آغاز کرد ناقدی کو داشت در جمع مهی گفت او را نیست از شمع آگهی شد یکی دیگر گذشت از نور در خویش را بر شمع زد از دور در پر زنان در پرتو مطلوب شد شمع غالب گشت و او مغلوب شد بازگشت او نیز و مشتی راز گفت از وصال شمع شرحی باز گفت ناقدش گفت این نشان نیست ای عزیز همچو آن یک کی نشان دادی تو نیز دیگری برخاست می‌شد مست مست پای کوبان بر سر آتش نشست دست درکش کرد با آتش به هم خویشتن گم کرد با او خوش به هم چون گرفت آتش ز سر تا پای او سرخ شد چون آتشی اعضای او ناقد ایشان چو دید او را ز دور شمع با خود کرده هم رنگش ز نور گفت این پروانه در کارست و بس کس چه داند، این خبر دارست و بس آنک شد هم بی‌خبر هم بی‌اثر از میان جمله او دارد خبر تا نگردی بی‌خبر از جسم و جان کی خبر یابی ز جانان یک زمان هرکه از مویی نشانت باز داد صد خط اندر خون جانت باز داد نیست محرم نفس کس این جایگاه در نگنجد هیچ کس این جایگاه